Chiller sistemi, su soğutmalı chiller, hava soğutmalı chiller

Orijinali İngilizce bir kelime olan chiller, soğutucu anlamına gelmektedir. Chiller sistemi, en basit anlamıyla, soğutucu sistem veya soğutma sistemi olarak ifade edilebilir. Teknik anlamda chiller sistemi ise şu şekilde tanımlanmaktadır; "Bir kaynaktan ısıyı alarak, bir başka kaynağa yönlendiren enjeksiyon soğutma sistemidir."

Chiller Sistemi Nasıl Çalışmaktadır?

Kondanser, kompresör, evaporatör ve genleşme vanasından ibaret olan chiller sistemi, kompresörde sıkıştırılmış ve ısıtılmış olan gazın kondanserde soğutulması suretiyle çalışan bir sistemdir. Sonrasında, gaz genleşme vanasından geçerek basıncının düşmesiyle soğur ve sıvı bir niteliğe bürünür. Evaporatörden geçişi esnasında, soğuması istenilen sıvının üzerindeki ısı alınır ve alçak basınç ortamında gaz olarak kompresöre ulaşır ve yeniden sıkıştırılır. Chiller sisteminin ana çalışma mantığı bu şekildedir.

Chiller sistemi; su soğutmalı chiller ve hava soğutmalı chiller olmak üzere iki farklı sınıfta değerlendirilebilir.

Su Soğutmalı Chiller

Su soğutmalı chiller sisteminin çalışma yapısı, hava soğutmalı chiller sisteminden farklı olarak, kondenser devresinde bulunan sıcak gazı su ile soğutma şeklindedir. Su soğutmalı chiller sisteminde, gazın soğutulması amacıyla su kullanan plakalı tipte veya shell & tube modelinde ısı değiştiriciler kullanılmaktadır.

Su soğutmalı sistemin verimli bir şekilde çalışabilmesi için, kullanıldığı alanın su kaynakları bakımından zengin olması gerekmektedir. Deniz, akarsu veya standart yapıdaki herhangi bir su hattının olduğu bölgeler, kondenser içinde dolaştırılması gereken soğutma suyunun temin edilmesi bakımından uygun olan bölgelerdir. Bu sistemin, su kaynaklarına yakın bölgelerde kullanılmasıyla, su maliyetlerinin düşürülmesi de sağlanmış olmaktadır.

İlgili sistem, istenilen bölgeye doğru ve en yakın biçimde konumlandırılması halinde, iç mekanlarda da çalışma niteliğine sahiptir. Su soğutmalı chiller sistemi, deniz üstü taşıtlarının iklimlendirilmesi amacıyla da tercih edilmektedir. Ayrıca bu sistemin, daha düşük bir elektrik tüketimine sahip olduğu ve böylece yüksek performans sağladığından da söz etmek faydalı olacaktır.

Hava Soğutmalı Chiller

Isı kaynağının hava olduğu durumlarda kullanılan sistem hava soğutmalı chiller olmaktadır. Isının havaya salınması durumunda; hava kaynaklı soğutma sisteminden, suya salınması durumunda ise; su kaynaklı soğutma sisteminden bahsedilebilir.

Hava soğutmalı sistem, soğutucu gazın kompresör ve evaporatör üstünden kazandığı enerjiyi, hava soğutmalı nitelikte bataryalar üzerinden atması mantığıyla çalışmaktadır. Kompresör içinde  sıkıştırılan gaz formundaki soğutucu, kondansere gönderilmektedir. Fanlar aracılığıyla batarya yüzeyinde sağlanan hava akışı ile ısı transferi gerçekleşmektedir. Gaz üstündeki ısının, havaya iletilmesi sonucunda da soğutma tamamlanmaktadır.